Библейское слово «ἵστημι» в греческих словарях

ἵστημι тж. med. (fut. στήσω — дор. στᾱσῶ, impf. ἵστην, aor._1 ἔστησα — дор. ἔστᾱσα и στᾶσα, Anth. тж. ἕστᾰσα; conjct.: praes. — impf. ἱστῶ, aor._2 στῶ; opt.: praes. — impf. ἱσταίην, aor._2 σταίην; imper.: praes. ἵστη, aor._2 στῆθι; praes. — impf. inf. ἱστάναι; part. praes. — impf. ἱστάς; med.: praes. ἵστᾰμαι, fut. στήσομαι, impf. ἱστάμην, aor._1 ἐστησάμην, pf. ἕσταμαι; praes. — impf. conjct. ἱστῶμαι; praes. — impf. opt. ἱσταίμην; imper. praes. ἵστᾰσο; inf. praes. — impf. ἵστασθαι; part. praes. — impf. ἱστάμενος; pass.: fut. 1 σταθήσομαι, aor._1 ἐστάθην; adj._verb. στατός; только для неперех. знач.: fut. 3 ἑστήξω и ἑστήξομαι, aor._2 ἔστην — дор. ἔστᾱν, эп. στῆν, pf. ἕστηκα — дор. ἕστᾱκα, 1_л. pl. ἕστᾰμεν, ppf. ἑστήκειν и εἱστήκειν — 3_л. pl. ἑστήκεσαν и ἕστᾰσαν; conjct. ἑστῶ, opt. ἑσταίην, imper. ἕστᾰθι — эол. дор. στᾶθι, inf. ἑστάναι и ἑστηκέναι, part. ἑστώς, ῶσα, ώς (или ός) и ἑστηκώς, υῖα, ός)

1) ставить, расставлять (πελέκεας ἑξείης, δρυόχους ὥς, δώδεκα, med. κρητῆρας Hom.);

2) ставить, укреплять, подпирать (τὰς ἀμπέλους ἐν τοῖς καλάμοις Arst.);

3) ставить, помещать, размещать (πεζοὺς ἐξόπιθε Hom.; τὰς ἀγέλας πλησίον τινός Xen.; τὰ μὲν ἐκ δεξιῶν, τὰ δὲ ἐξ εὐωνύμων NT): τελευταίους στῆσαι τοὺς ἐπὶ πᾶσι Xen. расположить резервы в тылу;

4) выставлять вперёд, устремлять (λόγχας καθ᾽ αὐτοῖν Soph.);

5) ставить, воздвигать (τρόπαιον Soph., Isocr., Plat., med. Xen., Arph.; ἀνδριάντα Her.; μνημεῖον ἀνδρείας τινὸς χάριν Arph.): ἄξιος σταθῆναι χαλκοῦς Arst. достойный, чтобы ему воздвигли медную статую; ἱστὸν στήσασθαι Hom. водрузить мачту;

6) возводить, строить (τὰ μακρὰ στῆσαι τείχη Thuc.);

7) ставить на весы, взвешивать (χρυσοῦ δέκα τάλαντα Hom.; τὰ χρήματα ἀριθμεῖν, μετρεῖν καὶ ~ Xen.; μεγάλα βάρη Arst.): ἐπὶ τὸ ἱστάναι ἐλθεῖν Plat. прибегнуть к взвешиванию;

8) становиться (ἄντα τινός, παρά τινα Hom.): ἀλλά μοι ἆσσον στῆθι Hom. подойди же ко мне; στὰς εἰς τὸ μέσον Xen. выйдя на середину (лагеря); στῆσαι ἐς δίκην Eur. (пред)стать перед судом;

9) стоять, опираться, покоиться (ἀργύρεοι σταθμοὶ ἐν χαλκέῳ ἔστασαν οὐδῷ Hom.);

10) стоять, вздыматься, выситься (στήλη ἐπὶ τύμβῳ ἑστήκει Hom.): κρημνοὶ ἕστασαν ἀμφοτέρωθεν Hom. кругом возвышались кручи;

11) поднимать: ~ μέγα κῦμα Hom. (о реке) вздымать высокие волны, сильно волноваться; ὀρθὸν οὖς ~ Soph. настораживать уши; ὀρθὸν κρᾶτα στῆσαι Eur. поднять голову; ἵστασθαι βάθρων Soph. вставать со своих мест; κονίης ὀμίχλην ~ Hom. взбивать тучу пыли; κονίη ἵστατο ἀειρομένη Hom. пыль поднималась столбом; ἀλγήσας ἵσταται ὀρθὸς ὁ ἵππος Her. от боли конь поднялся на дыбы; δοῦρα ἐν γαίῃ ἵσταντο Hom. копья торчали из земли; ὀρθαὶ αἱ τρίχες ἵστανται ὑπὸ τοῦ φόβου Plat. волосы становятся дыбом от страха;

12) поднимать, возбуждать (φυλόπιδα Hom.; μῆνιν Soph.): ἵστατο νεῖκος Hom. возник спор; πολέμους ἵστασθαι Her. вести войны; στᾶσαι ὀρθὰν καρδίαν Pind. воспрянуть духом;

13) поднимать, испускать (βοήν Aesch., Eur.; κραυγήν Eur.): τίς θόρυβος ἵσταται βοῆς; Soph. что это за крики раздаются?;

14) med. держаться, вести себя (ἐν ταῖς περιπετείαις εὖ ἵστασθαι καὶ νουνεχῶς Polyb.);

15) останавливать, задерживать (ἡμιόνους τε καὶ ἵππους Hom.; τὴν φάλαγγα Xen.; τὸν ῥοῦν Plat.; αἱ ἐναντίαι κινήσεις ἱστᾶσι ἀλλήλας Arst.; ὁ τῆς γενέσεως ποταμὸς οὔ ποτε στήσεται Plut.): ~ τὴν ψυχὴν ἐπί τινι Plat. останавливать своё внимание на чём-л.; ἐπί τινος τὸν λόγον ~ Sext. остановиться на каком-л. вопросе (ср. 19); στῆσαι ἐπί τινος τὴν διήγησιν Polyb. закончить на чём-л. своё повествование; ὃς τὰ ὄμματα ἔστησεν Plat. у него (т._е. умирающего Сократа) глаза остановились;

16) переставать, прекращать: στήσεται ἀδικῶν Dem. он перестанет дурно поступать;

17) сдерживать, подавлять (τοῦ θανάτου τὸ δέος Plut.);

18) останавливаться: ἄγε στέωμεν Hom. давай остановимся; τοῦτο ἀνάγκη στῆναι Arst. здесь необходимо остановиться;

19) устанавливать, учреждать или вводить, устраивать (χορούς Her., Soph.; ἑορτάν Pind.; med.: ἀγῶνα HH; ἤθεά τε καὶ νόμους Her.): ἀγορὴ δέκα ἡμερέων οὐκ ἵσταται Her. в течение десяти дней рынок бездействует; ἐπὶ τούτου προτέρου στήσομεν τὸν λόγον Sext. с этого мы начнём свою речь (ср. 15); ἐπὶ στόματος δύο μαρτύρων καὶ τριῶν σταθήσεται πᾶν ῥῆμα NT на основании показаний двух или трёх свидетелей (да) будет решено любое дело;

20) совершать, справлять (κτερίσματα Soph.; τῇ Μητρὶ παννυχίδα Her.);

21) превращать, делать (στῇσαι δύσκηλον χθόνα Aesch.);

22) назначать, провозглашать (τινὰ βασιλέα, ὁ ὑπὸ Δαρείου σταθεὶς ὕπαρχος Her.; τινὰ τύραννον Soph., med. Alcaeus ap. Arst.);

23) назначать, определять (ἡμέραν NT): τριάκοντα ἀργύρια ~ τινί NT предложить кому-л. тридцать серебренников;

24) med. начинаться, наступать: ἔαρος ἱσταμένοιο Hom., Hes. с наступлением весны; ἦν ἱσταμένου τοῦ μηνὸς εἰνάτη Her. был девятый день нового месяца;

25) находиться в покое, быть неподвижным (οἱ στρόβιλοι ἑστᾶσί τε καὶ ἅμα καὶ κινοῦνται Plat.): τίφθ᾽ οὕτως ἕστητε τεθηπότες; Hom. отчего вы (словно) оцепенели?; κατὰ χώρην ~ Her. оставаться на (своём) месте;

26) оказывать сопротивление, противиться (πρὸς οὐ δικαίους Thuc.; αὐξομένῳ τῷ Δημητρίῳ Plut.): οἱ πολέμιοι οὐκέτι ἔστησαν, ἀλλὰ φυγῇ ἄλλος ἄλλῃ ἐτράπετο Xen. противники не устояли, а побежали врассыпную;

27) быть устойчивым, твёрдым (οὐδὲν ἑστηκὸς ἔχειν Arst.; λόγος μεθοδικὸς καὶ ἑστώς Polyb.): ἑστηκυῖα ἡλικία Plat. устоявшийся, т._е. зрелый возраст; ἄνεμος κατὰ βορέαν ἑστηκώς Thuc. ветер, постоянно дувший с севера;

28) (= усил. εἶναι) находиться, пребывать, быть: τὰ νῦν ἑστῶτα Soph. нынешние обстоятельства; ἐν ὡραίῳ ἕσταμεν βίῳ Eur. я достиг зрелого возраста; οἱ ἑστῶτες εἶπον NT находившиеся (там люди) сказали; ξυμφορά, ἵν᾽ ἕσταμεν Soph. беда, в которую мы попали; ἐπὶ ξυροῦ ~ ἀκμῆς погов. Hom. etc. находиться на острие бритвы, т._е. в критическом положении.

ἵστημι, and in late writers, also ἱστάνω (Veitch, see word; Bl., §23, 2; M, Pr., 55), [in LXX chiefly for עמד, קוּם, also for נצב ni., hi., יצב hith., etc.].
I. Trans, in pres., impf., fut. and 1 aor. act. and in the tenses of the pass.
1. to make to stand, to place, set, set up, establish, appoint: with accusative of person(s), Mrk.7:9, Act.1:23; 6:13; 17:31, Heb.10:9; id. before ἐπί, with accusative loc, Mat.4:5, Luk.4:9; ἐν μέσῳ, Mat.18:2, Mrk.9:36, Jhn.8:[3]; ἐνώπιον, Act.6:6 παρ᾽ ἑαυτῷ, Luk.9:47 ἐκ δεξιῶν, Mat.25:33 mid., to place oneself, to stand: Rev.18:15 so also pass., to be made to stand, to stand: Mat.2:9, Luk.11:18; 19:8, 2Co.13:1, al.
2. to set in a balance, to weigh (cl.; LXX for שׁקל, Isa.46:6, al.): Mat.26:15,
II. Intrans., in pf., plpf. (with sense of present and impf.; M, Pr., 147f.) and 2 aor. act., to stand, stand by, stand still: Mat.20:32; 26:73, Mrk.10:49, Luk.8:44, Jhn.1:35; 3:29, Act.16:9, al.; before ἐν, Mat.6:5, al.; ἐνώπιον, Act.10:30, al.; πρός, with dative loc., Jhn.18:16 ἐπί, with genitive loc., Luk.6:17, Act.5:23; 25:10, al.; ἔμπροσθεν, Mat.27:11 κύκλῳ, Rev.7:11 ἐκ δεξιῶν, Luk.1:11 ἐπί, with accusative, Mat.13:2, Rev.3:20; παρά, Luk.5:2 ἐκεῖ, Mrk.11:5 ὧδε, Mrk.9:1 ὅπου, Mrk.13:14 ἔξω, Mat.12:46 μακρόθεν, Luk.18:13 πόρρωθεν, Luk.17:12 Metaphorical, to stand ready, stand firm, be steadfast: 1Co.7:37; 10:12, Eph.6:11, Eph.6:13 14, Col.4:12; τ. πίστει, Rom.11:20 ἐν τ. ἀληθείᾳ, Jhn.8:44 εν τ. χάριτι, Rom.5:2 ἐν τ. εὐαγγελίῳ, 1Co.15:1 (cf. ἀν-, ἐπ-ἀν-, ἐξ-ἀν, ἀνθ-, ἀφ-, δι-, ἐν-, ἐξ-, ἐπ- (-μαι), ἐφ-, κατ-ἐφ-, συν-ἐφ-, καθ-, ἀντι-καθ-, ἀπο-καθ-, μεθ-, παρ-, περι-, προ-, συν-ίστημι).
(AS) Источник: STEPBible.org (Tyndale House, Cambridge), CC BY 4.0

ἵστημι
(compare ἱστάω, ἱστάνω),
I causal, make to stand, imperative ἵστη [Refs 8th c.BC+]imperfect ἵστην, Epic dialect ἵστασκε [Refs 8th c.BC+]; 3rd.pers. plural ἵσταν [Refs 5th c.BC+]future στήσω, Doric dialect στᾱσῶ [Refs 3rd c.BC+]: aorist 1 ἔστησα, Epic dialect 3rd.pers. plural ἔστᾰσαν for ἔστησαν uncertain in [Refs 8th c.BC+]: aorist 1 middle ἐστησάμην (never intransitive)[Refs 4th c.BC+]: perfect ἕστᾰκα [LXX+5th c.BC+]; also ἕστηκα (see. below) in transitive sense, (δι-) [LXX+4th c.BC+] [same place]; ἑστακεῖα transitive in [Refs]
II intransitive, stand,
II.1 active, aorist 2 ἔστην, Epic dialect στάσκον [Refs 8th c.BC+]; 3rd.pers. plural ἔστησαν, more frequently in [Refs 8th c.BC+]; imperative στῆθι, Doric dialect στᾶθι [Refs 7th c.BC+]subjunctive στῶ, Epic dialect [Refs 8th c.BC+]; 1st pers. plural στέωμεν (as disyllable)[Refs]; optative σταῖεν, Epic dialect 3rd.pers. plural σταίησαν [Refs]; infinitive στῆναι, Epic dialect στήμεναι [Refs 8th c.BC+], Doric dialect στᾶμεν [Refs 5th c.BC+]; participle στάς: perfect ἕστηκα: pluperfect ἑστήκειν, sometimes with strengthened augment εἱστήκειν, as [Refs 5th c.BC+]; Ionic dialect 3rd.pers. singular ἑστήκεε [Refs 8th c.BC+]perfect are preferred, ἕστᾰτον, ἕστᾰμεν, ἕστᾰτε, ἑστᾶσι [Refs 6th c.BC+]; imperative ἕστᾰθι [Refs 5th c.BC+]; subjunctive ἑστ; optative ἑσταίη; infinitive ἑστάναι, Epic dialect ἑστάμεν, ἑστάμεναι (ἑστηκέναι only late, as [Refs 2nd c.AD+]; participle ἑστώς (ἑστηκώς rare in early Gr., [Refs 5th c.BC+]; but συνεστηκυιῶν probably in [Refs 5th c.BC+] frequently variant as in [Refs 5th c.BC+]; genitive ἑστῶτο; Ionic dialect ἑστεώς, ἑστεός, ῶτο; Epic dialect ἑστηώς [Refs 8th c.BC+]; dative plural ἑστηῶσι conjecture in [Refs 8th c.BC+]pluperfect ἑστάτην, ἕστᾰμεν, ἕστᾰτε, ἕστᾰσαν: late present ἑστήκω, formed from perfect, [Refs 3rd c.BC+]: hence, future ἑστήξω [Refs 8th c.BC+]
II.2 passive, ἵσταμαι: imperative ἵστασο [Refs 8th c.BC+]imperfect ἱστάμην: future στᾰθήσομαι [Refs 8th c.BC+]: aorist ἐστάθην [Refs 8th c.BC+]; rarely ἔστην, Doric dialect 3rd.pers. singular ἔσστα [Refs 5th c.BC+]perfect ἕσταμαι [Refs 5th c.BC+] sthā-, cf. Sanskrit sthā- (aorist á-sthā-t), Latin stare, etc.; Gr. reduplicate present and perfect from si-sthā-, se-sthā-.)
A Causal, make to stand, set up, πελέκεας ἑξείης [Refs 8th c.BC+]; ἔγχος μέν ῥ᾽ ἔστησε φέρων πρὸς κίονα he set it against the pillar,[Refs 8th c.BC+]; ἱ. ἱστόν set up the loom, or raise the mast (see. ἱστός [Refs]; κρητῆρας στήσασθαι to have bowls set up, [Refs 8th c.BC+]; θεοῖς.. κρητῆρα στήσασθαι in honour of the gods, [Refs 8th c.BC+]; στῆσαί τινα ὀρθόν, στ. ὀρθὰν καρδίαν, [Refs 5th c.BC+]; στῆσαι λόγχας, for battle, [Refs]; especially raise buildings, statues, trophies, etc., ἱ. ἀνδριάντα [Refs 5th c.BC+]; ἱ. τινὰ χαλκοῦν set him up in brass, raise a brazen statue to him, [Refs 4th c.BC+] (so in perfect, stand, οὗτος ἕστηκε λίθινος [Refs 5th c.BC+]:—passive, σφυρήλατος ἐν Ὀλυμπία στάθητι [Refs 5th c.BC+]
A.II set, place, of things or persons, τρίποδ᾽ ἔστασαν ἐν πυρί [Refs 8th c.BC+]; fix, τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὴν γῆν [Refs 2nd c.AD+]; especially set men in order or array, πεζοὺς δ᾽ ἐξόπιθε στῆσεν [Refs 8th c.BC+]
A.III bring to a standstill, stay, check, λαὸν δὲ στῆσον [Refs 8th c.BC+]; νέας, ἵππους, ἡμιόνους στῆσαι, [Refs 8th c.BC+]; μύλην στῆσαι to stop the mill, [Refs 8th c.BC+]; στῆσε δ᾽ ἐν Ἀμνισῷ (i.e. νῆα)[Refs 4th c.AD+]; στῆσαι τὴν φάλαγγα halt it, [Refs 5th c.BC+]; στ. τὰ ὄμματα fix them, of a dying man, [Refs]; στ. τὸ πρόσωπον compose the countenance, [Refs 5th c.BC+]; τὰς κοιλίας Philotim. cited in [Refs 4th c.BC+]:—middle, ἱστάμενος τῷ νοσήματι [Refs 5th c.BC+]
A.III.2 set on foot, stir up, κονίης.. ἱστᾶσιν ὀμίχλην [Refs 8th c.BC+]; of battle, etc., φυλόπιδα στήσειν stir up strife, [Refs 8th c.BC+] the fray is on foot, [Refs 8th c.BC+] —also in middle, στησάμενοι δ᾽ ἐμάχοντο[Refs 8th c.BC+] arises, [Refs 5th c.BC+]; also of passions and states of mind, μῆνιν, ἐλπίδα στῆσαι, [Refs 5th c.BC+]
A.III.3 set up, appoint, τινὰ βασιλέα [Refs 5th c.BC+]:—middle, ἐστάσαντο τύραννον [Refs 7th c.BC+]:—passive, ὁ ὑπὸ Δαρείου σταθεὶς ὕπαρχος [Refs 5th c.BC+]
A.III.4 establish, institute, χορούς, παννυχίδα, [Refs 5th c.BC+]; στῆσαι χορόν, Ὀλυμπιάδα, ἑορτάν, [Refs 5th c.BC+]; οὐχ ὑγιῶς ἱστάμενος λόγον setting up a bad argument, [Refs 1st c.AD+]:—passive, ἀγορὴ ἵσταταί τινι [Refs 5th c.BC+]
A.III.5 = Latin statuere, determine, γνῶναι καὶ στῆσαι [Refs 1st c.BC+]:—passive, τὰ ὑπό τινος σταθέντα [Refs 1st c.AD+]; τὰ ἑσταμένα Wilcken [Refs 2nd c.BC+]
A.III.6 fix by agreement, ὁ σταθεὶς τόκος [Refs 1st c.BC+]; τὸ ἑσταμένον ἐνοίκιον [Refs 3rd c.AD+]
A.III.7 bring about, cause, ἀμπνοάν [Refs 5th c.BC+]; στῆσαι δύσκηλον χθόνα make its case desperate, [Refs 4th c.BC+]
A.IV place in the balance, weigh, [Refs 8th c.BC+]; [ἐκπώματα] [Refs 5th c.BC+]; ἱστάναι τι πρὸς ἀργύριον weigh a thing against silver, [Refs 5th c.BC+]; ἀγαθὸς ἱστάναι good at weighing, [Refs 5th c.BC+]; τὸ ἐγγὺς καὶ τὸ πόρρω στήσας ἐν τῷ ζυγῷ [Refs 5th c.BC+]; ἐπὶ τὸ ἱστάναι ἐλθεῖν have recourse to the scales, [Refs 5th c.BC+]:—passive, ἵστασθαι ἐπὶ ζυγοῦ [Refs 2nd c.AD+]weighed, [Refs 3rd c.BC+]
A.IV.2 weigh out, pay, [LXX+NT]
B passive and intransitive tenses of active, to be set or placed, stand, [Refs 8th c.BC+]; ἀντίοι ἔσταν, ἐναντίοι ἔστησαν, [Refs 8th c.BC+]: proverbial of critical circumstances, ἐπὶ ξυροῦ ἵσταται ἀκμῆς [Refs 8th c.BC+], to be in a certain place or state, ἀργύρεοι σταθμοὶ ἐν χαλκέῳ ἕστασαν οὐδῷ [Refs 8th c.BC+]; ἑστάτω for ἔστω, [Refs 5th c.BC+]; τὰ νῦν ἑστῶτα,= τὰ νῦν, [Refs] adverb, ξυμφορᾶς ἵν᾽ ἕσταμεν, ἵν᾽ ἕστ. χρείας, in what case or need we are, [Refs]; ποῦ τύχης ἕστηκε; [Refs]; later also ἀδίκως, ὀρθῶς, εὐλαβῶς ἵστασθαι, behave wrongly, etc., [Refs 2nd c.BC+]
B.2 take up an intellectual attitude, ὡς ἵστασθαι δεῖ περὶ χρημάτων κτήσεως [Refs 1st c.BC+]; οὐκ ὀρθῶς ἵ. [Refs]
B.3 in pregnant sense, στῆναι ἐς.. [Refs 8th c.BC+] those who did not face the danger, [Refs 5th c.BC+]
B.II stand still, halt, ἀλλ᾽ ἄγε δὴ στέωμεν [Refs 8th c.BC+], etc.; stand idle, [Refs 8th c.BC+]; ἑστάναι to be stationary, opposed to κινεῖσθαι, [Refs 5th c.BC+]; οὐ μὴν ἐνταῦθ᾽ ἕστηκε τὸ πρᾶγμα does not rest here, [Refs 4th c.BC+]; ἐὰν ἡ κοιλία στῇ if the bowels are constipated, [Refs 4th c.BC+]: with participle, οὐ στήσεται ἀδικῶν [Refs 4th c.BC+]; come to a stop, rest satisfied, ἄν τις ὀρθῶς ἐπιβάλῃ, ἔπειτα σταθῇ [Refs 4th c.BC+] there is a stop, one comes to a stop, [Refs 4th c.BC+]
B.II.2 metaphorically, stand firm, [Refs 5th c.BC+]; of arguments or propositions, hold good, [Refs 5th c.BC+]participle, ἑστηκώς fixed, stable, [Refs 4th c.BC+]; λογισμὸς ἑστὼς καὶ νουνεχής [Refs 2nd c.BC+] adverb ἑστηκότως, opposed to στοχαστικῶς[Refs 2nd c.BC+]; ἑστηκότα θεωρήματα, ἑστηκότες σκοποί, [Refs 1st c.BC+]; of age, ἑστηκυῖα ἡλικία [Refs 5th c.BC+]; τιμαὶ ἑστηκυῖαι fixed prices, PTeb.unpublished[Refs]
B.III to be set up or upright, stand up, rise up, κρημνοὶ ἕστασαν [Refs 8th c.BC+]; of a horse, ἵστασθαι ὀρθός to rear, [Refs 5th c.BC+]; ἵστασθαι βάθρων from the steps, [Refs 5th c.BC+]
B.III.2 to be set up, erected, or built, στήλη, ἥ τ᾽ ἐπὶ τύμβῳ ἑστήκῃ [Refs 8th c.BC+]; see above [Refs 4th c.BC+]
B.III.3 generally, arise, begin, ἵστατο νεῖκος [Refs 8th c.BC+]
B.III.4 in marking Time, ἔαρος νέον ἱσταμένοιο when spring is not long begun, [Refs 8th c.BC+]; ἕβδομος ἑστήκει μείς the seventh month was begun, [Refs 8th c.BC+]; τοῦ μὲν φθίνοντος μηνός, τοῦ δ᾽ ἱσταμένοιο as one month ends and the next begins, [Refs 8th c.BC+]; later μὴν ἱστάμενος, μεσῶν, φθίνων, first in [Refs 5th c.BC+]
B.III.5 to be appointed, στῆναι ἐς ἀρχήν [Refs 5th c.BC+]; see above [Refs 4th c.BC+] Источник: STEPBible.org (Tyndale House, Cambridge), CC BY 4.0