Библейское слово «παρίστημι» в греческих словарях

παρ-ίστημι (fut. παραστήσω, aor._1 παρέστησα, aor._2 παρέστην, pf. παρέστηκα — Polyb. παρέστακα)

1) устанавливать возле, ставить рядом, расставлять (τινα φυλάττειν τι Dem.; ἱππέας τοῖς κέρασι Polyb.): παραστησάμενος ἱερεῖα Xen. поставив (возле алтаря) своих жертвенных животных;

2) (только aor._2, pf. и ppf.) становиться рядом, подходить (ἄγχι ~ Hom.): εἶπε παραστάς Hom. подойдя, он сказал; παραστῆναι εἰς τὴν γνώμην τινός Her. примкнуть к чьему-л. мнению; εἷς τις τῶν παρεστηκότων NT один из стоявших рядом;

3) становиться на защиту, быть в помощь, помогать (Her., Trag., Dem.; Τρωσὶ παρεστάμεναι καὶ ἀμύνειν Hom.);

4) (тж. ~ ἑαυτόν NT) приходить, приближаться, являться (νῆες παρέστασαν Hom.; παραστῆναι Καίσαρι NT): τοὔνεκα δὴ νῦν δεῦρο παρέστης; Hom. так ты для этого сюда явилась?; παρίσταταί τινι αἴσιμον ἦμαρ Hom. пришёл (настал или близок) роковой для кого-л. день; ὁ νῦν παρεστηκὼς ἡμῖν λόγος Plat. вот это наше рассуждение; τοῦ παρεστῶτος θέρους Soph. этим летом; τὰ παρεστῶτα Aesch. нынешние обстоятельства; πρὸς τὸ παρεστός Arph. в настоящее время, теперь;

5) представлять, выставлять (κτήνη NT): ~ ἀνθρώπους Ἀρτέμιδι Luc. приносить Артемиде человеческие жертвы; παραστήσασθαι (μάρτυρας) Isocr., Dem. выставить от себя свидетелей; ταῦτα ἐγὼ πολλοῖς τεκμηρίοις παραστήσω Lys. в пользу этого я представлю много доказательств; παραστήσασθαί τινα εἰς κρίσιν Plat. поставить кого-л. перед судом;

6) передавать, отдавать (τινί τινα NT);

7) med. заставлять, принуждать (τινα ἀέκοντα Her.; τινα βίᾳ Soph.); ταραστήσασθαί τινα εἰς χαλεπὴν φορὰν δασμοῦ Plat. заставить кого-л. платить тяжёлую дань;

8) тж. med.-pass. подчиняться, покоряться, сдаваться (οἱ πολέμιοι παραστήσονται Her.): παραστῆναι τῷ πολέμῳ Dem. проиграть войну;

9) med. принуждать к сдаче, одолевать, покорять (τινα Her.; πόλιν Thuc.);

10) med. склонять, побуждать, убеждать (τινα Dem., Thuc.);

11) приключаться, случаться (τῷ δὴ λέγουσι Κορίνθιοι θῶμα μέγιστον παραστῆναι Her.);

12) внушать (ἐλπίδας Dem.; θάρσος Polyb.);

13) med. (о мысли) возникать, приходить в голову (τινι Plat.): δόξα μοι παρεστάθη Soph. у меня явилась мысль; παρίσταταί μοι Plat. мне представляется (кажется); ἐκ τοῦ παρισταμένου λέγειν Plut. говорить экспромтом; τὸ παριστάμενον ἐλευθέρως λέγειν Luc. свободно высказывать всё, что ни придёт в голову; τὸ μάλιστα παραστὰν εἶναί μοι δίκαιον Luc. то, что кажется мне теперь наиболее правильным;

14) med. собираться (с духом), готовиться (πρὸς τὸν κίνδυνον Diod.; εἰς τοιαύτην ὁρμήν Polyb.; πρὸς τὴν ἀπολογίαν Plut.);

15) med. сбиваться: παρεστηκέναι τῶν φρενῶν Polyb. сойти с ума; παρεστὼς τῇ διανοίᾳ Polyb. сумасшедший;

16) сопоставлять, сравнивать (τινί τι Isocr.);

17) делать пригодным, улучшать (τὸν οἶνον Plut.).

παρ-ίστημι
[in LXX for עָמַד, etc. ;]
I. Transitive verb. in present tense., imperfect., future tense., 1 aorist.;
1. to place beside, present, provide: with accusative, Act.9:41; 23:24, 2Co.4:14, Col.1:28; with accusative and dative, Mat.26:53, Luk.2:22, Act.1:3; 23:33, 1Co.8:8; before accusative pred., Rom.6:13, 16 (late pres., παριστάνετε), Rom.6:19; 12:1, 2Co.11:2, Eph.5:27, Col.1:22, 2Ti.2:15.
2. to present to the mind (cl.) : by argument, to prove (Xen., FlJ, al.), with accusative, Act.24:13
II. Intransitive. in perfect., pluperfect., 2 aorist.;
1. to stand by or beside one : with dative of person(s), Act.1:10; 9:39; 23:2; 27:23; ptcp., Mrk.14:47, 69-70; 15:35, 39 Jhn.18:22; 19:26.
2. to appear: with nom. pred., before ἐνώπιον, Act.4:10 with dative of person(s), Act.27:24 so fut. mid. (of. LS, see word, B, ii, 2), Rom.14:10
3. to be at hand, be present, have come: Act.4:26 (LXX); of servants in attendance, ἐνώπιον τ. θεοῦ, Luk.1:19 absol., οἱ παρεστῶτες, Luk.19:24 before αὐτῷ, Act.23:2, 4; of time, Mrk.4:29
4. to stand by for help or defence (Hom., Dem., Xen., al.): with dative of person(s), Rom.16:2, 2Ti.4:17.†
(AS) Источник: STEPBible.org (Tyndale House, Cambridge), CC BY 4.0

παρίστημι,

A causal in present, imperfect, future, and aorist 1; later perfect παρέστᾰκα in same sense, [Refs 2nd c.BC+]
A.I cause to stand, place beside, π. τοὺς ἱππεῖς ἐφ᾽ ἑκάτερον τὸ κέρας [Refs 2nd c.BC+]; παραστήσας τὰ ὅπλα having brought his arms into view, [Refs 4th c.BC+]; π. τινὰ φυλάττειν set one near a thing to guard it, variant in [Refs]
A.II set before the mind, present, ὑπόθεσιν.. οὐ χὶ τὴν οὖσαν παριστάντες ὑμῖν [Refs 4th c.BC+]; τοῦτο π. τοὺς θεοὺς ὑμῖν that they may put this into your minds, [Refs]; π. ἐλπίδας, ὁτιοῦν τῶν δεινοτάτων, [Refs]; arouse, inspire, οὐ γὰρ ἡ πληγὴ παρέστησε τὴν ὀργὴν ἀλλ᾽ ἡ ἀτιμία [Refs]; π. φόβον καὶ ἀπορίαν ταῖς πόλεσι [Refs 2nd c.BC+]; π. ὁ κίνδυνος διαλογισμόν, μὴ.. [Refs 4th c.BC+] prompt you to that decision, [Refs 4th c.BC+]; π. τινὶ θαρρεῖν give one confidence, variant in [Refs 4th c.BC+]; π. τινί with infinitive, put it into his head to.., [Refs 2nd c.AD+]; also π. τινὶ ὅτι or ὡς.., [Refs 5th c.BC+]
A.II.2 dispose a person, πρὸς μελαγχολίας [Refs 1st c.BC+]:—also in passive, V. [Refs 5th c.BC+]
A.II.3 of a Poet, represent, describe, τὸν Νέστορα παρέστησε [ὁ ποιητὴς] πείθοντα [Refs 1st c.BC+] —passive, παριστάσθω ὅτι.. let it be stated that.., [Refs 2nd c.AD+]
A.II.4 furnish, supply, deliver, [Refs 3rd c.BC+]
A.II.5 make good, prove, show, τι πολλοῖς τεκμηρίοις [NT+5th c.BC+]
A.II.6 with accusative person, present, offer, ἑαυτοὺς τῷ θεῷ, ἑαυτοὺς δούλους εἰς ὑπακοήν, [NT]
A.II.6.b commend, βρῶμα ἡμᾶς οὐ παραστήσει τῷ θεῷ [NT]
A.II.7 render, [ἡ πίσσα] τὸν οἶνον ἔὔποτον παρίστησι ταχέως [Refs 1st c.AD+]
A.II.8 in later Greek, as in middle (V. C. 1), produce in court, etc., [Refs 2nd c.AD+], etc.:—passive, [Refs 2nd c.BC+]
A.III set side by side, compare, [πόλεις] μικρὰς μεγάλαις [Refs 5th c.BC+] — The use of these active tenses occurs in Pl.[same place], but first becomes common in Oratt.
B passive, with aorist 2, perfect and pluperfect active, intransitive:
B.I stand by, beside, or near, θέων δέ οἱ ἄγχι παρέστη [Refs 8th c.BC+]; ἑξείης πάντεσσι παρίστασαι, of a beggar,[Refs 8th c.BC+]; ζωγράφῳ παρεστηκυῖα, of a painter's model, [Refs 5th c.BC+]participle παραστάς with a Verb, εἶπε παραστάς [Refs 8th c.BC+]; παρασταθείς, variant forκατασταθείς, [Refs 5th c.BC+]
B.I.2 stand by, i.e. help, defend, τινι [Refs 8th c.BC+]; βοηθοὶ π. [Refs 5th c.BC+]
B.II more frequently in past tenses, to have come, δεῦρο παρέστης [Refs 8th c.BC+]; to be at hand, νῆες δ᾽ ἐκ Λήμνοιο παρέστασαν [Refs]
B.II.2 of events, to be near, be at hand, ἀλλά τοι ἤδη ἄγχι παρέστηκεν θάνατος [Refs 8th c.BC+]: in future middle, σοὶ..παραστήσεσθαι ἔμελλεν μοῖρ᾽ ὀλοή [Refs 4th c.BC+], compare 73: frequently in perfect, παρέστηχ᾽ ὡς ἔοικ᾽ ἀγὼν μέγας [Refs 5th c.BC+]; in participle, τὸ χρῶμα τὸ παρεστηκός [Refs 5th c.BC+]: in Attic dialect form παρεστώς, ῶσα, ός, th=s parestw/shs no/sou [Refs 5th c.BC+]; τοῦ π. θέρους[Refs 5th c.BC+]; τὰ παρεστῶτα present circumstances, τὰ λῷστα, κράτιστα τῶν π., [Refs 5th c.BC+]
B.III come to the side of another, come over to his opinion, παραστῆναι ἐς τῶν Περσέων τὴν γνώμην [Refs 5th c.BC+]: absolutely, come to terms, surrender, submit, [Refs 4th c.BC+]
B.IV happen to one, τῷ δὴ λέγουσι.. θῶμα μέγιστον παραστῆναι [Refs 5th c.BC+]; especially come into one's head, occur to one, τὼς νόος ἀνθρώποισι παριστᾶται [Refs 5th c.BC+]; δόξα π. τινὶ ὥστε.. [Refs 5th c.BC+]; σοὶ τοῦτο παρέστηκεν, ὡς.. [Refs]; π. θαῦμα, γνώμη, [Refs 5th c.BC+] it occurs to me; τῷ οὐ παραστήσεται.. τεθνάναι βούλεσθαι to whom it will not occur to wish for death, [Refs 5th c.BC+]: with infinitive, [Refs 4th c.BC+]: with accusative et infinitive, [Refs 5th c.BC+]; participle, τὸ παριστάμενον that which comes into one's head, a thought, [Refs 2nd c.AD+]; ἐκ τοῦ π. λέγειν speak offhand, [Refs 1st c.AD+]
B.V to be disposed, πρὸς τὰς πράξεις [Refs 1st c.BC+]
B.V.2 collect oneself, παραστῆναι πρὸς τὸν κίνδυνον [Refs 1st c.BC+]; τῷ θυμῷ παραστάς[Refs 1st c.AD+]
B.V.3 metaphorically, οἶνος παρίσταται the wine improves, becomes fit for drinking, opposed to ἐξίσταται, [Refs 4th c.BC+]
B.V.3.b of a crop, to be ripe, ὅταν ὁ πρώϊμος σπόρος παραστῇ [Refs 3rd c.BC+]; so probably ἡ γῆ παρέστηκεν [Refs 3rd c.BC+]
B.VI παρεστηκέναι φρενῶν to be beside oneself, lose one's wits, [Refs 2nd c.BC+]; ἐπὶ τοσοῦτον π. [Refs]
B.VI.2 to be passionately devoted to, ἵπποισι παρεστεῶτες [Refs 5th c.BC+]
B.VII absolutely, παρεστηκός, =παρόν, since it was in their power, since the opportunity offered, [Refs 5th c.BC+]
C Some tenses of middle, present and imperfect sometimes, future and aorist I almost always (for exceptions, see above [Refs 5th c.BC+]
C.I set by one's side, bring forward, produce, π. ἱερεῖα [Refs 5th c.BC+]; especially in a court of justice, τοὺς παῖδας παραστησάμενοι [Refs 5th c.BC+]; παιδία παραστήσεται (of a culprit) [Refs 4th c.BC+]; παραστήσασθαί τινα produce him as witness, [Refs 5th c.BC+]
C.I.2 commend, τινί τινα [Refs 1st c.AD+]
C.II bring to one's side, bring over by force, bring to terms, ἀέκοντας παραστήσασθαι [Refs 5th c.BC+]
C.II.2 generally, dispose for one's own views or purposes, τινὰ παραστήσασθαι οὕτως ὥστε.. so to dispose a person that.., [Refs 5th c.BC+]; dispose, induce a person, πρὸς τὸ κοινωνεῖν [Refs]: with accusative et infinitive, [Refs 4th c.BC+] Источник: STEPBible.org (Tyndale House, Cambridge), CC BY 4.0