ἐμ-βαίνω (fut. ἐμβήσομαι, aor._2 ἐνέβην, pf. ἐμβέβηκα, pf. 2 ἐμβέβαα; к 9-11 aor._2 ἐνέβησα)
1) входить, вступать (γῆς ὅρων Soph.; ἄξενον στέγην Eur.);
2) входить, погружаться (εἰς ποταμόν Plat. и τῷ ποταμῷ Heracl. ap. Arst.);
3) всходить, садиться (νηΐ и ἐν νηΐ Hom.; ἐς νέας Her. и εἰς ναῦς Lys., Plat.; τὸν λέμβον Polyb.; εἰς τὸ πλοῖον — v._l. τὸ πλοῖον Plut.): ἵπποισιν καὶ ἅρμασιν ἐμβεβαώς Hom. стоя на запряжённой колеснице; κατά τι ἐμβεβαώς Hom. прикреплённый к чему-л.;
4) садиться на корабль (ποῖ ποτ᾽ ~ με χρή; Eur.; ταχέως ἔμβαινε Arph.);
5) идти дальше или вперёд, продвигаться (ἔμβητον ὅττι τάχιστα Hom.; ἔμβα, χώρει Arph.);
6) перен. входить, тж. начинать, пускаться (εἴς τι, реже τινί Plat.): εἰς τὴν θάλασσαν ~ Lys. отправляться в морское плавание; εἰς τὸν κίνδυνον ~ Xen. бросаться в опасность; ἐν αὐτοῖς τοῖς δεινοῖς καὶ φοβεροῖς ἐμβεβηκώς Dem. подвергшись тем же страшным опасностям; εἴς τινα σκέψιν ἱκανὴν ἐμβεβηκέναι Plat. заняться рассмотрением одного важного вопроса; ἐμβῆναι εἰς τὴν ἁρμονίαν καὶ εἰς τὸν ῥυθμόν Plat. пуститься в пляс под музыку;
7) ступать, ходить (ἴχνεσι πατρός Pind.; ἁλουργέσιν Aesch.);
8) наступать ногой, попирать (ἐλάφῳ Hom.; перен. Περσῶν γενεᾷ Aesch.; δυστυχοῦντι Men.);
9) вводить на корабль, грузить (μῆλα Hom. — in_tmesi);
10) сажать (τινὰ δίφρον Eur.);
11) ввергать, повергать (τινά ἐς φροντίδα Her.).
I ἐμβάς, άδος ἡ [ἐμβαίνω] башмак Her., Arph. etc.
II ἐμβάς part. m aor._2 к ἐμβαίνω.