Библейское слово «προστίθημι» в греческих словарях

προσ-τίθημι, дор. ποτιτίθημι

1) прикладывать, приставлять (λίθον Hom.; κλίμακας τοῖς πύργοις Thuc.): στέρνα τινὸς προσθέσθαι Eur. прижать кого-л. к своей груди; χέρα ~ ἐλάτη Eur. хвататься рукой за сосну; ~ γόνασίν τινος ὠλένας Eur. обнимать чьи-л. колени руками; ~ τοὺς μύωπας Polyb. бить шпорами, шпорить;

2) притворять, затворять (τὰς θύρας Her.; τὰς πύλας Thuc.);

3) протягивать (в знак клятвы), простирать (χεῖρα δεξιάν Soph.);

4) тж. med. давать, передавать (τί τινι Aesch., Her.): οὐ μόνον ἄνευ μισθοῦ, ἀλλὰ καὶ προστιθείς Plat. не только без вознаграждения, но даже приплачивая; ~ τινὰ πυρί Eur. предавать кого-л. огню; Ἅιδῃ τινὰ ~ Eur. предавать кого-л. Гадесу, т._е. смерти; ~ τινὶ πόλιν Thuc. передавать кому-л. город; τινά τινι γυναῖκα προσθεῖναι Her. выдать кого-л. за кого-л. замуж; προσθέσθαι τινὰ δάμαρτα Soph. взять кого-л. в жёны;

5) накладывать, налагать, возлагать (πρῆγμά τινι Her.; τινὶ ζημίας Thuc.): ~ τινὶ ἀτιμίην Her. покрывать кого-л. позором; τὰς ἀράς τινι ~ Soph. осыпа́ть кого-л. проклятиями; ~ τινὶ πρήσσειν τῇ δύναιτο ἄριστα Her. поручить кому-л. действовать как можно лучше; ἐν δρόμῳ ~ μέτρον Aesch. умерять бег;

6) тж. med. причинять (τινὶ πόνους Eur.): ~ τινὶ ἔκπληξιν ἀφασίαν τε Eur. повергнуть кого-л. в немое изумление; πόλεμον προσθέσθαι Her. вступить в войну;

7) приписывать (θράσος τινί Eur.): μὴ τοῖς ὀλίγοις ἡ αἰτία προστεθῇ Thuc. пусть не приписывается эта вина (лишь) немногим;

8) тж. med. прилагать, применять: ~ φιλανθρωπίαν εἴς τι Dem. поступать человеколюбиво в чём-л. μῆνιν προσθέσθαι τινί Her. излить свой гнев на кого-л.;

9) тж. med. добавлять, прибавлять, присоединять (τί τινι и πρός τινι Her., Plat. тж. ἐπί τινι Soph. и πρός τι Arst.): ἐάν τι ἀφέλωμεν ἢ προσθῶμεν Plat. если мы что-л. отнимем или прибавим; ἄγγελλε ὅρκον προστιθείς Soph. объяви, подтвердив клятвой; προσθεὶς εἶπε παραβολήν NT он добавил (следующую) притчу; Ἀθηναίοις προσθεῖναι ἑαυτόν Thuc. примкнуть к афинянам; προσθέσθαι τὸν δῆμον πρὸς τὴν ἑωυτοῦ μοίρην Her. привлечь народ на свою сторону; ~ ἑαυτὸν ἐς πίστιν τινι Thuc. доверяться кому-л.; προστίθεσθαι τὴν γνώμην τινί или τῇ γνῴμῃ Xen., Dem. присоединяться к чьему-л. мнению; ψῆφόν τινι προστίθεσθαι Dem., Aesch. подавать голос за кого-л.; προσθέσθαι φίλον τινά Her. сделать кого-л. своим другом;

10) присоединять, приобщать (τινὰς τῇ ἐκκλησίᾳ NT).

προσ-τίθημι
[in LXX chiefly for יָסַף hi., also for אָסַף ni., etc. ;]
1. to put to.
2. to add, join to, give in addition: with accusative before ἐπί, Mat.6:27, Luk.3:20; 12:25; ἐπὶ τὸ αὐτό, Act.2:47 with accusative and dative, Luk.17:5, Heb.12:19 (see MM, xxi); pass., absol., Act.2:41, Gal.3:19; with dative, Mat.6:33, Mrk.4:24, Luk.12:31, Act.5:14; 11:24; προσιτέθη πρὸς τ. πατέρας (cf. Gen.26:8, Jdg.2:10, al.), Act.13:36; with inf., of repeating or continuing the action signified by the following verb, as in Heb. idiom (Gen.4:2; 8:12, al.; cf. WM, § 54, 5; Lft. on Clem., 1Co., xii; but see also M, Pr., 67, 233; Deiss., BS, 67.1; MM, xxi), Luk.20:11, Act.12:3; similarly ptcp., προσ-θείς, with indic. (Gen.38:5, al.), Luk.19:11.†
(AS) Источник: STEPBible.org (Tyndale House, Cambridge), CC BY 4.0

προστίθημι,
Doric dialect ποτι-, also aorist infinitive ποιθέμεν [Refs]; ποτθέμειν probably in [Refs 5th c.BC+]: late present προστιθῶ Ps.- [Refs 4th c.BC+]future προσθήσω: aorist προσέθηκα, plural -έθεμεν, subjunctive προσθῶ [Refs 5th c.BC+], Ionic dialect προσθέω [Refs 5th c.BC+]:— middle, future προσθήσομαι [LXX]: aorist 1 προσεθηκάμην [Refs 5th c.BC+]aorist 2 προσεθέμην, subjunctive προσθῶμαι (not πρόσθωμαι), 3rd.pers. singular optative προσθεῖτο [Refs 4th c.BC+]; Doric dialect participle ποτθέμενος, Πρακτικά 1931.89 [Refs]: perfect -τέθειμαι[LXX]:—passive, aorist 1 προσετέθην [Refs 5th c.BC+]: future -τεθήσομαι[LXX] is falsa lectio [LXX]perfect passive is chiefly supplied by πρόσκειμαι:—put to, χερσὶν ἀπώσασθαι λίθον ὃν προσέθηκεν [Refs 8th c.BC+]; π. τὰς θύρας, τὴν θύραν, put to, close the door, [Refs 5th c.BC+]; κλίμακας [τοῖς πύργοις] [Refs]; κόμῃ προσθεῖσα βόστρυχον holding it close to.., [Refs 5th c.BC+]; π. μύωπας apply the spur, [Refs 5th c.BC+]; apply a pessary, [Refs 5th c.BC+]; [κύαθον] [Refs 4th c.BC+]:—passive, of pessaries, [Refs 1st c.AD+]
2 hand over, deliver to, θεῶν γέρα.. ἐφημέροισι προστίθει [Refs 4th c.BC+]; τινὶ γυναῖκα π. give her to him as wife, [Refs 5th c.BC+]; but π. γυναικὶ τάλαντον, as a dower, [Refs 5th c.BC+]
3 give besides or also, φερνάς [Refs 5th c.BC+]: absolutely, spend money, οὐ μόνον ἄνευ μισθοῦ, ἀλλὰ καὶ προστιθεὶς ἂν ἡδέως [Refs 5th c.BC+]
II impose upon, πρῆγμα τὸ ἄν τοι προσθέω [Refs 5th c.BC+]: with infinitive, π. τινὶ πρήσσειν [Refs]; π. μέτρον impose measure or bounds, [Refs 4th c.BC+]; π. τινὶ ἀτιμίην impose, inflict disgrace upon him, [Refs 5th c.BC+]; π. [φθόρον] [Refs 5th c.BC+]; λύπην, πόνους, [Refs 5th c.BC+]; π. τινὶ ἔκπληξιν ἀφασίαν τε strike him dumb with fear, [Refs 5th c.BC+]; π. φιλανθρωπίαν εἰς τὰ τῆς πόλεως πράγματα employ it on.., [Refs 4th c.BC+]
II.2 attribute or impute to, τῷ θεῷ τὴν αἰτίαν [Refs 5th c.BC+]; π. θράσος μοι impute boldness to me, [Refs 5th c.BC+]
III add, τάδε τούτοισι [Refs 5th c.BC+]; ἄλλον πρὸς ὦν ἔθηκαν χρυσόν[Refs 5th c.BC+]; ἄγγελλε δ᾽ ὅρκον π. [Refs 5th c.BC+]; also π. ἐπὶ τοῖσδε χάριν [Refs 5th c.BC+]: absolutely, make additions, [Refs 5th c.BC+]; make additions to a story, improve it, [Refs]; also of actors,[Refs]: especially of adding articles to statements or documents, προσθεῖναι οὐδὲν εἶχον τοῖς εἰρημένοις οὐδ᾽ ἀφελεῖν [Refs 5th c.BC+]; π. καὶ ἀφελεῖν τι περὶ τῆς ξυμμαχίας Foed. cited in [Refs 5th c.BC+]; πρὸς τὰς συνθήκας Foed. cited in [Refs 4th c.BC+]; of entries in accounts, προσετέθη τὰ τέλη τῷ κυριακῷ λόγῳ [Refs 2nd c.AD+]; π. τινὶ [ἀργύριον] pay, [Refs 3rd c.BC+]; πρόσθες εἰς ὄνομα Ἐπωνύχου credit to account of [Refs 5th c.BC+]; pay in, deposit gold in a bank or mint, [Refs 3rd c.BC+]
III.2 with accusative person, τίνα τῇδε προστιθῶ στάσε; [Refs 4th c.BC+]; Ἀθηναίοις π. σφᾶς αὐτούς join their party, [Refs 5th c.BC+]; π. ἑαυτόν τινι ἐς πίστιν, ἐπὶ ἰδίοις κέρδεσι, [Refs]
III.3 in Mathematics texts, add, πὸτ ἀριθμόν.. φᾶφον [Refs 5th c.BC+]; πρὸς πεπερασμένον ἀεὶ π. [Refs 4th c.BC+]:—passive, εἴ κα.. ποτὶ τὸ ἕτερον τῶν βαρέων ποτιτεθῇ,.. ῥέπειν ἐπὶ τὸ βάρος ἐκεῖνο ᾧ ποτετέθη [Refs 3rd c.BC+]
III.4 in Logic, add some determining word, opposed to ἀφαιρεῖν, [Refs 4th c.BC+]
III.5 in LXX and NT, continue or repeat an action, with infinitive, προσέθηκεν ἔτι λαλῆσαι [LXX]; οὐ μὴ προσθῶ πεῖν I will not drink again, [NT]; also προσθεὶς Ἰὼβ εἶπεν Job continued and said, [LXX+NT]; προσθεῖσα ἔτεκεν υἱόν she bore another son, [LXX]:—also in middle, see below [Refs 5th c.BC+]
B middle, side with one, οἷς ἂν σὺ προσθῇ [Refs 5th c.BC+]; τῷ ἀστῷ π. to be favourable, wellinclined to him, [Refs 5th c.BC+]; τῇ ἡδονῇ side with pleasure, [Refs 4th c.BC+]: absolutely, come in, submit, Epist.[Refs 4th c.BC+]
B.2 assent, agree, οὔ οἱ ἔγωγε π. τῇ γνώμῃ [Refs 5th c.BC+]: later with infinitive, consent, bring onself to, [Refs 1st c.AD+]
B.3 φῆφον δ᾽ Ὀρέστῃ τήνδ᾽ ἐγὼ προσθήσομαι will deposit this vote in favour of Orestes, i.e. will vote in his favour, [Refs 4th c.BC+]; so μὴ μιᾷ φήφῳ π. (i.e. τὴν γνώμην), ἀλλὰ δυοῖν [Refs 5th c.BC+]; φῆφον π. ἐναντίαν τινί[Refs 3rd c.BC+]
B.4 in Mathematics texts, add, [Refs 2nd c.AD+]
B.II with accusative person, associate with oneself, i.e. take to one as a friend, ally, or helper, win over, π. τὸν δῆμον πρὸς τὴν ἑωυτοῦ μοῖραν [Refs 5th c.BC+]; ταύτην προσθοῦ δάμαρτα take her to wife, [Refs]: also in bad sense, πολέμιον π. τινά [Refs 5th c.BC+]
B.II.2 with accusative of things, apply to oneself, βάλανον [Refs 5th c.BC+]: metaphorically, put on, τῇ ὄφει ἀχθηδόνας [Refs 5th c.BC+]; add to oneself, gain, τί ἂν προσθείμην πλέο; what should I be profited? [Refs 5th c.BC+]; π. χάριν, =ἐπιχαρίζεσθαι, [Refs]; especially of evils, bring or take upon onself, πρὸς κακοῖσι κακόν [Refs 5th c.BC+]; οἰκεῖον πόνον, κινδύνους αὐθαιρέτους, [Refs 5th c.BC+]; ἔχθρας ἑκουσίους πρὸς ταῖς ἀναγκαίαις π. [Refs 5th c.BC+]
B.II.2.b bring upon others, οἱ.. πόλεμον προσεθήκαντο made war upon him, [Refs 5th c.BC+]; οὐκ ἄν σφι Σπαρτιήτας μῆνιν οὐδεμίαν προσθέσθαι vented any wrath upon.., [Refs]
B.III in LXX and NT, continue or repeat an action (compare above [LXX+4th c.BC+]; προσέθετο πέμφαι ἕτερον [NT]; προσέθετο συλλαβεῖν καὶ Πέτρον he caused Peter also to be arrested, [LXX+NT]; οὐ προσέθετο τοῦ ἐπιστρέψαι[LXX] Источник: STEPBible.org (Tyndale House, Cambridge), CC BY 4.0