Библейское слово «μεταβάλλω» в греческих словарях

μετα-βάλλω

1) тж. med. поворачивать: μετὰ νῶτα βαλών Hom. обратив тыл; ~ δέμας Eur. двигаться, метаться; μεταβάλλεσθαι τὰ ὅπλα Xen. закидывать щиты назад (при бегстве); ~ τὴν γῆν Xen. вспахивать землю; ~ θοἰμάτιον ἐπὶ δεξιάν Arph. передвинуть плащ на правую сторону; ἄνω καὶ κάτω τὰς δόξας μεταβάλλεσθαι Plat. то и дело менять свои мнения;

2) переделывать, (из)менять (τὸ οὔνομα ἔς τι Her.; δίαιταν Thuc.; med. τοὺς τρόπους Arst.): μεταβάλλεσθαί τί τινος Soph. и τι ἀντί τινος Plat. менять что-л. на что-л.; ~ τι ἐς ἄλλο οὔνομα Her. переименовывать что-л.; ~ χώραν ἐκ χώρας Plat. перемещаться из одного места в другое; πολλὰς μεταβολὰς ~ Plat. претерпевать многие изменения; ~ ἑαυτὸν ἐπὶ τὸ βέλτιόν τε καὶ κάλλιον Plat. стать лучше и красивее; μεταβάλλεσθαι ἱμάτια Xen. переодеваться;

3) (из)меняться (ἐπὶ τοὐναντίον Plut.; ἔκ τινος εἴς τι Arst.): ~ ἐς εὐνομίην Her. стать благоустроенным; καιναὶ καινῶν μεταβάλλουσαι συντυχίαι Eur. одни беды, сменяющиеся другими;

4) med. заниматься обменом, торговать (ἐν τῇ ἀγορᾷ Xen.);

5) изменять мнение, образ действий и т._п.: μεταβαλὼν πρὸς τοὺς Ἀθηναίους Her. обратившись (после неуспеха у пелопоннесцев) к афинянам; ἐκ τούτου μεταβαλών εἶπε Xen. приняв другой вид (т._е. подавив свою скорбь), он сказал;

6) терять, утрачивать (εὔνοιαν Thuc.): ~ ὀργάς Eur. смягчать свой гнев;

7) (взамен старого) усваивать, приобретать (ἄλλους τρόπους Eur.);

8) вводить (у себя), устанавливать (εἶδος καινὸν μουσικῆς Plat.);

9) (взамен старого) посылать, отправлять (ἄλλας γραφάς Eur.);

10) (sc. χώραν) переселяться (ἐκ τῶν Σκυθικῶν πεδίων εἰς τὰ ἕλη τῆς Αἰγύπτου Arst.);

11) переходить (ἐκ τῆς ἄκρας κακίας εἰς τὴν ἄκραν ἀρετήν Plut.).

μετα-βάλλω
[in LXX chiefly for הָפַךְ ;]
to turn about, change. Pass. and mid., to turn oneself about; metaphorically, to change one's mind: Act.28:6†
(AS) Источник: STEPBible.org (Tyndale House, Cambridge), CC BY 4.0

μεταβάλλω,
future - βᾰλῶ [Refs 5th c.BC+]aorist μετέβᾰλον:—throw into a different position, turn quickly or suddenly, Hom.only once, in tmesi, μετὰ νῶτα βαλών [Refs 8th c.BC+]; μ. γῆν turn, i.e. plough, the earth, [LXX+5th c.BC+]; μ. ποταμόν change the course of a river, [Refs 4th c.AD+]
II turn about, change, alter, τὸ οὔνομα [Refs 5th c.BC+]; [οἱ Βρίγες] τὸ οὔνομα μετέβαλον [ἐς Φρύγας] [Refs 5th c.BC+]; μ. δίαιταν change one's way of life, [Refs 5th c.BC+]; μ. ὕδατα drink different water, [Refs 5th c.BC+]; μ. εὔνοιαν lose it,[Refs 5th c.BC+] change and adopt other ways, [Refs 5th c.BC+]; εἶδος καινὸν μουσικῆς μ. [Refs 5th c.BC+]; μ. ἀντὶ τοῦ ὁμο- ἀ-” [Refs 5th c.BC+]
II.b translate, νόμον εἰς τὴν Ἑλλάδα φωνήν [Refs 1st c.AD+]
II.c stir with a spoon, [Refs 1st c.AD+]
III intransitive, undergo a change, μ. ἐς εὐνομίην [Refs 5th c.BC+] changes run through a series of creatures, [Refs 4th c.BC+]: with genitive of things, come in exchange for or instead of, καιναὶ καινῶν μεταβάλλουσαι.. συντυχίαι [Refs 5th c.BC+]
III.b vary, μεταβάλλειν τὰς ἐπιστήμας τοῖς τόποις [Refs 5th c.BC+]
III.2 change one's course, μεταβαλὼν πρὸς Ἀθηναίους turning to the Athenians, [Refs 5th c.BC+]aorist participle μεταβαλών absolutely, instead, in turn, μεταβαλόντας ἀντὶ Κρητῶν γενέσθαι Ἰήπυγας [Refs 5th c.BC+]: also present participle μεταβάλλων [Refs]
B middle, turn round, shift a load, μεταβαλλόμενος τἀνάφορον [Refs 5th c.BC+]
B.2 cause to be removed, σῖτον [Refs 3rd c.BC+]
B.2.b order to be paid, remit, [Refs 1st c.AD+]
B.II change what is one's own, μ. τὰ ἱμάτια change one's clothes, [Refs 5th c.BC+]; μετεβάλλετ᾽ ὀπωπάν changed her appearance, [Refs]
B.II.2 exchange, τίς μεταβάλοιτ᾽ ἂν ὧδε σιγὰν λόγω; silence for words, [Refs 5th c.BC+]; [τὴν ἄσαρκον τροφὴν] ὑγείας καὶ ῥώμης μεταβαλέσθαι have given up asceticism in exchange for health and strength, [Refs 3rd c.AD+]; barter, traffic in, οἴνου μεταβαλλόμενος καὶ σίτου πρᾶσιν [Refs 5th c.BC+]
B.III turn oneself, turn about, ἄνω καὶ κάτω [Refs 5th c.BC+]; especially
B.III.2 change one's purpose or mind, [NT+5th c.BC+]; change sides, [Refs 5th c.BC+]
B.III.3 turn or wheel round, μ. ἐπ᾽ ἀσπίδα [Refs 5th c.BC+]: absolutely, turn about, μεταβαλλόμενος τοῖς ἔξω περιεστηκόσι λοιδορήσεται [Refs 4th c.BC+] Источник: STEPBible.org (Tyndale House, Cambridge), CC BY 4.0