Библейское слово «καταλαμβάνω» в греческих словарях

κατα-λαμβάνω (fut. καταλήψομαι — ион. καταλάμψομαι, aor._2 κατέλαβον, pf. κατείληφα — ион. καταλελάβηκα; pass.: aor. κατελήφθην — ион. κατελάμφθην, pf. κατείλημμαι)

1) схватывать, охватывать (νῶτά τινος Hom. — in_tmesi);

2) захватывать (τὴν ἀκρόπολιν Thuc.; τὰ χρήματά τινος Arph.; Πειραιεὺς κατειλημμένος Isocr.);

3) тж. med. занимать (στρατόπεδον Thuc.; ἕδρας Arph.; πόλιν Polyb.; θέαν Luc.; πάντα φυλακαῖς Plut.);

4) хватать, ловить (φεύγοντας Her.; ὁ καταληφθείς θανάτῳ δίδοται Plat.): κατελήφθη πωλῶν τὰ σά Eur. он был пойман, когда продавал твои вещи;

5) зажимать, затыкать (τὰ ὦτα ταῖς χερσί Plut.);

6) сдерживать, задерживать, (при)останавливать (αὐξανομένην τὴν δύναμιν Κύρου Her.): ἴσχε καὶ καταλάμβανε σεωυτόν Her. смиряй и сдерживай себя; ~ τὸ πῦρ Her. потушить огонь;

7) прекращать, улаживать (τὰς διαφοράς Her.);

8) унимать, примирять (τοὺς ἐρίζοντας Her.);

9) укреплять, закреплять (φρουραῖς, sc. τὰς πόλεις Plut.; τὰ μὲν νόμοις κατειλημμένα, τὰ δὲ ἔθεσιν Arst.): ἐκ παλαιοῦ κατειλημμένος Arst. издревле укоренившийся;

10) обязывать, связывать (πίστι Her.; ὁρκίοις Her. и ὅρκοις τινὰ ποιεῖν τι Plut.): τὰ ταῖς ζημίαις ὑπὸ νόμων κατειλημμένα Plat. предписываемое законами под страхом наказаний; εὗρε (τὰς σπονδάς) κατειλημμένας Thuc. он нашёл соглашение о перемирии утверждённым;

11) реже med. постигать (умом), воспринимать, усваивать (τι διὰ τῆς αἰσθήσεως Plat.; θείῳ ὄμματι τὰ θεῖα Arst.; δικαιοσύνην NT);

12) заставать, застигать, находить (τοὺς φύλακας ἀμφὶ πῦρ καθημένους Xen.; ἀνεῳγμένην τὴν θύραν Plat.; γυνὴ ἐπὶ μοιχείᾳ κατειλημμένη NT): καταλαβεῖν τινα ἔνδον Plat. застать кого-л. дома; κατέλαβε ὃν ἐβούλετο Arst. он встретил, кого хотел;

13) постигать, поражать (νοῦσος, ἥ μιν κατέλαβε Her.): εἴ τινας ξυμφορὰ καταλαμβάνοι Plat. если кого-л. постигнет несчастье;

14) доходить, достигать (τὸν Ἀντώνιον ἀγγελίαι δύο καταλαμβάνουσιν Plut.): καταλελάβηκέ με τοῦτο εἰς ὑμέας ἐκφῆναι Her. я доведён до того, что должен открыть вам это;

15) тж. med. замечать, обнаруживать (καταλαβέσθαι ἑαυτὸν ἀμαθέστερόν τινος ὄντα Plat.): αὐτὸς ἑαυτὸν οὐ κατείληφε γεγονὼς σοφός Plut. он незаметно для себя стал мудрецом;

16) med. брать на себя, принимать (τὰ πρήγματα Her.): τὰ δὲ ἄλλοι οὐ κατελάβοντο, τουτέων μνήμην ποιήσομαι Her. то, чего другие не касались, о том я (и) упомяну;

17) происходить, приключаться, случаться: τὸν πατέρα κατέλαβε πρῆγμα τοιόνδε Her. с отцом (Деифона) случилось следующее; εἰ ὑμέας καταλελάβηκε ἀδύνατόν τι βωθέειν Her. если у вас случится так, что вы не сможете прийти на помощь; ἢν πόλεμος καταλαβῇ Thuc. если возникнет война; πρίν τι ἀνήκεστον ἡμᾶς καταλαβεῖν Thuc. прежде, чем с нами произойдёт нечто непоправимое; Στησαγόρεα κατέλαβε ἀποθανεῖν ἄπαιδα Her. вышло так, что Стесагор умер бездетным; τὰ καταλαβόντα Her. происшествия, события, τῆς νυκτὸς καταλαβούσης Diod. с наступлением ночи.

κατα-λαμβάνω
[in LXX for נָשַׂג hi., לָכַד, etc. ;]
1. to lap hold of, seize, appropriate: Mrk.9:18 with accusative of thing(s), 1Co.9:24, Php.3:12-13
2. to overtake: as carrel, of διώκω (Field, Notes, 158 f.), Rom.9:30 ἡ ἡμέρα, 1Th.5:4 of evils, Jhn.1:5; 12:35 (cf. 617 T); hence, to surprise, discover: Jhn.8:3-4],
3. Of mental action, to apprehend, comprehend; so mid., in NT (M, Pr., 158): Eph.3:18 before ὅτι, Act.4:13; 10:34; with accusative and inf., Act.25:25 (MM, Exp., xv).†
(AS) Источник: STEPBible.org (Tyndale House, Cambridge), CC BY 4.0

καταλαμβάνω,
future -λήψομαι[Refs 5th c.BC+], Ionic dialect -λάμψομαι[Refs 7th c.BC+]: perfect -είληφα[Refs 5th c.BC+] c.BC)), -λελάβηκα [Refs 6th c.BC+]:—passive, Ionic dialect aorist -ελάμφθην[Refs]; -ελάφθην [Refs 4th c.BC+]: perfect in middle sense, [Refs 1st c.BC+]:—seize, lay hold of, with accusative, τοῦ κατὰ νῶτα λαβών [Refs 8th c.BC+]; πάντα φυλακαῖς κ. [Refs 5th c.BC+]; φάσκων Ποσειδῶ πρότερον Ἀθηνᾶς καταλαβεῖν αὐτήν (i.e. τὴν πόλιν) [Refs 5th c.BC+]; later, simply, arrive at a place, [Refs 6th c.AD+], etc.:—middle, seize for oneself, τὰ πρήγματα [Refs 5th c.BC+]; τὰ ἄλλοι οὐ κατελάβοντο matters which others had not preoccupied, [Refs 2nd c.BC+] —passive, of a person, ὑπὸ τοῦ θεοῦ καταληφθείς possessed, [Refs 3rd c.AD+]
2 of death, fatigue, disaster, etc., τὸν δὲ κατ᾽ ὄσσε ἔλλαβε.. θάνατος [Refs 8th c.BC+]; befall, overtake, συμφορὰ κ. πόλεις [Refs 5th c.BC+]; ὅσα φεύγοντας ἐκ τῆς πατρίδος κακὰ ἐπίδοξα καταλαμβάνειν may be expected to befall them,[Refs]: followed by infinitive, νοῦσός τινα κ. νοσῆσαι [Refs]; πρίν τι ἀνήκεστον ἡμᾶς κ. [Refs 5th c.BC+]; rarely of good fortune, τοῦτον κατέλαβε εὐτυχίη τις [Refs 5th c.BC+]
3 seize with the mind, comprehend, [NT+5th c.BC+] (perhaps overcome); κάλλος διὰ τῆς [ὄψεως] [Refs 5th c.BC+]:—so in middle, [NT+1st c.BC+]:— passive, [Refs 1st c.BC+]
4 accept, παρὰ τοῦ βασιλέως.. δωροδοκήματα uncertain reading in [Refs 5th c.BC+]
II catch, overtake, come up with, τοὺς φεύγοντας [Refs 5th c.BC+], etc.:—passive, [Refs 2nd c.BC+]
II.2 find on arrival, with participle, τινὰ ζῶντα [Refs 5th c.BC+]; detect, ἐπ᾽ αὐτοφώρῳ ἐμαυτόν [Refs 5th c.BC+]:—passive, κατελήφθη σοῦ λάθρᾳ πωλῶν τὰ σά [NT+5th c.BC+]; to be taken by surprise, [Refs 1st c.AD+]
III impersonal, καταλαμβάνει τινά with infinitive, it happens to one, it is one's fortune to.., καταλαμβάνει μιν φεύγειν [Refs 5th c.BC+]
IV absolutely, πρὸς τὴν καταλαβοῦσαν συμφορήν that had befallen, [Refs]; τὰ καταλαβόντα, =τὰ συμβάντα, what had happened, the circumstances, [Refs 5th c.BC+]; τῆς νυκτὸς -λαμβανούσης as night was coming on, [Refs 1st c.BC+]
V hold down, cover, τῇ Χειρὶ τὸν ὀφθαλμόν [Refs 5th c.BC+]; fasten down, κ. πῶμα γόμφοις [Refs 2nd c.AD+] (so in middle, [Refs 1st c.BC+]:—passive, to be compressed, opposed to διαλύεσθαι, [Refs 4th c.BC+]
V.2 keep under, repress, check, κ. τινῶν αὐξανομένην τὴν δύναμιν [Refs 5th c.BC+]; κ. τὸ πῦρ get it under,[Refs]; κ. τὰς διαφοράς put an end to them, [Refs].; κ. ἐρίζοντας stop their quarrelling, [Refs]: followed by infinitive, κ. τοὺς Αἰγυπτίους ταῦτα μὴ ποιέειν [Refs]; ὁ τῶν Περσέων θάνατος καταλαμφθεὶς ἐσιγήθη inquiries about their death being checked.. , [Refs]
V.2.b κ. τὸ πνεῦμα hold the breath, [Refs 2nd c.AD+]
V.3 bind, κ. πίστι καὶ ὁρκίοισι [Refs 5th c.BC+]:—passive, εἴ τινι -λέλαμμαι ὅρκῳ [Refs]; νόμοις, ἔθεσι κατειλημμένα enforced, [Refs 5th c.BC+]; [τὰς σπονδὰς] ηὗρε κατειλημμένας he found the treaty concluded, [Refs 5th c.BC+]
V.4 compel, constrain one to do, with infinitive, ἀναγκαίη μιν κ. φαίνειν forces him to bring out the truth, [Refs 5th c.BC+] —passive, ἀναγκαίῃ καταλαμβανόμενος being constrained, [Refs 5th c.BC+]
V.5 convict, condemn, [Refs 5th c.BC+]; opposed to ἀπολύειν, [Refs 4th c.BC+]; of the prosecutor, secure a conviction, [Refs 5th c.BC+]; ὁ -λαβών [Refs 2nd c.BC+] Источник: STEPBible.org (Tyndale House, Cambridge), CC BY 4.0